Zwodu swobód

Wydany z końcem 1641 r. pod nazwą „Zwodu swobód“ (Body of Liberties) spis prawa przyznawał wprawdzie ochronę prawną zarówno obywatelom, jak i obcym, uznawał prawo każdego do udziału w zgromadzeniach gminnych (town- meeting), które corocznie wybierały władze gminne, wolność przesiedlania się, wolność wnoszenia petycji, każdemu obywatelowi (freemen) wolno było przybyć do Ogólnego Zgromadzenia lub do zgromadzenia gminnego i osobiście przedstawić tam swa sprawę pisemnie lub ustnie, znosił wszelkie monopole, zabraniał wszelkich więzów niewolnictwa, poddaństwa chłopskiego, jeństwa. Dopuszczalne było jedynie jeństwo w sprawiedliwej wojnie, jednakże w sprawach religijnych daleki był od tolerancji. Zwód przyznawał państwu nadzór nad kościołami (art. 58), a przyjętym w poczet obywateli mógł być – w myśl jego postanowień (art. 89) – wyłącznie wyznawca „prawdziwej religii chrześcijańskiej“. Za bluźnier- stwo i czary przewidziana była kara śmierci (art. 94).

Po raz pierwszy tolerancję religijną wprowadziła dopiero pół wieku później wydana przez Wilhelma III i Marię karta z 1691 r., która przyznawała wszystkim wyznawcom wyznań chrześcijańskich – z wyjątkiem katolików – pełną wolność wyznania („a liberty of conscience in the worship of God“).

Leave a Reply