Walka o władzę w Polsce

PKWN. W połowie lipca 1944 r. wojska sowieckie przekroczyły Bug (linia Curzo-na). Stalin uznał, że należy utworzyć w Polsce komunistyczny rząd. 20 lipca oficjalnie porozumiały się z sobą Związek Patriotów Polskich oraz Krajowa Rada Narodowa i powołały Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN). Nowej instytucji nadano skromną nazwę „komitetu”, ale był to organ władzy wykonawczej złożony z ministrów, czyli rząd. Na czele PKWN stanął Edward Osóbka-Morawski.

„Manifest” PKWN. 22 lipca 1944 r. PKWN wydał programowy „Manifest”. „Manifest” oskarżał polskie władze w Londynie o brak zrozumienia prawdziwych interesów polskiego ludu i odmawiał uznania legalności rządu emigracyjnego. PKWN przejmował zadanie reprezentowania Rzeczypospolitej.

Zapowiadano utworzenie Polski realizującej zasadę sprawiedliwości społecz-nej. Chłopi mieli w drodze reformy rolnej otrzymać ziemię odebraną obszarnikom fabryki, kopalnie i wszelkie dobra naturalne przechodziły na własność ogólnospołeczną (nacjonalizacja). Ludzie pracy (robotnicy i chłopi oraz pełniąca rolę służebną „inteligencja pracująca”) mieli wreszcie uwolnić się od nędzy trapiącej przedwojenną „sanacyjną” Polskę. Polska miała też zmienić orientację w polityce zagranicznej i oprzeć swe bezpieczeństwo na przyjaźni ze Związkiem Sowieckim. Jednak unikano w „Manifeście” odwołań do komunizmu. Nowa władza miała być wyłaniana drogą demokratycznych procedur, zobowiązywała się szanować wolność słowa i prawo do zrzeszania się. Jednak praw tych odmówiono reakcjonistom i „wrogom ludu”. Rozstrzyganie o tym, kto jest wrogiem ludu, zastrzeżono dla kierownictwa Polskiej Partii Robotniczej.

Leave a Reply