Rząd Jedności Narodowej

Decyzja z Jałty. Na konferencji jałtańskiej (rozdział XIII.9.) szczególnie skomplikowana była sprawa Polski. Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill uznawali rząd Rzeczypospolitej rezydujący w Londynie, Józef Stalin zaś popierał PKWN, przemianowany w grudniu 1944 r. na Rząd Tymczasowy. Istniały dwie Rzeczpospolite, mające dwóch protektorów. Należało osiągnąć kompromis. W końcu zdecydowano, że powstanie jeden rząd utworzony przez wejście do prosowieckiego Rządu Tymczasowego przedstawicieli obozu londyńskiego. Ów rząd jedności, uznany przez wszystkie mocarstwa koalicji, miałby jak najszybciej przeprowadzić w Polsce wolne wybory.

Pozorny kompromis. Komuniści, mając poparcie Stalina i widząc armię sowiecką na terytorium Polski, nie zamierzali przy okazji zawierania „zgody narodowej” osłabiać swych pozycji. Podczas rozmów toczonych w Moskwie w czerwcu 1945 r. między Stanisławem Mikołajczykiem a delegacją PKWN sekretarz generalny Polskiej Partii Robotniczej, Władysław Gomułka stwierdził: „Władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy”. Komuniści oddali władzę prawie pół wieku później, a więc istotnie dla ludzi tamtego pokolenia przejęli rządy „na zawsze”.

-21 czeiwca 1945 r. powstał rząd, którego premierem został dawny szef PKWN, Edward Osóbka-Morawski, a dwoma wicepremierami: Władysław Gomułka (przewodniczący PPR) oraz Stanisław Mikołajczyk (do listopada 1944 r. premier rządu emigracyjnego). Mikołajczyk objął ponadto resort rolnictwa. Ministrami spraw zagranicznych, wewnętrznych, wojskowych pozostali komuniści.

Leave a Reply