Rozpad systemu jałtańskiego

Rozpad Związku Sowieckiego. W marcu 1990 r. Michaił Gorbaczow objął urząd prezydenta Związku Sowieckiego, by przesunąć punkt ciężkości swej władzy z partyjnej funkcji sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) na państwowe stanowisko głowy państwa. Niewiele mu to pomogło: stopniowo tracił kontrolę nad sytuacją. W sierpniu 1991 r. część jednostek moskiewskiego garnizonu podniosła bunt, by powstrzymać erozję sowieckiego imperium. Tzw. pucz sierpniowy skończył się fiaskiem. Ogromną rolę w powstrzymaniu próby wojskowego zamachu stanu odegrał Boiys Jelcyn, prezydent Rosji (jako jednej z republik Związku Sowieckiego). KPZR rozwiązano i zdelegalizowano. Po prawie dziewięćdziesięciu latach wywierania wielkiego wpływu na dzieje Rosji

icałego świata partia bolszewicka przestała istnieć. 25 grudnia 1991 r. prezydent Rosji (wpomniany już Jelcyn) oraz prezydenci Ukrainy i Białorusi rozwiązali układ, wiążący ich kraje w federację zwaną Związkiem Radzieckim (Sowieckim). Gorbaczow zrzekł się funkcji prezydenta nieistniejącego już państwa.

S Wspólnota Niepodległych Państw. Miejsce Związku Sowieckiego miała zająć luźna federacja zwana Wspólnotą Niepodległych Państw. Jednak Litwa, Łotwa i Estonia, które już w 1990 r. ogłosiły niepodległość, nie chciały do Wspólnoty dołączyć. Ukraina zachowała do niej dystans. Państwa Zakaukazia (Armenia, Azerbejdżan, Gmzja) oraz Azji Środkowej (głównie Kazachstan) związane są z Moskwą raczej na zasadzie dwustronnych porozumień go-spodarczych i obronnych, niż w wyniku przynależności do wielostronnej struktury. Jedynie Białoraś deklaruje chęć ściślejszych związków z Rosją. Wspólnota Niepodległych Państw jest więc bardziej projektem na przyszłość niż realnie istniejącym bytem politycznym.

Leave a Reply