Okres walki nowej władzy ze zbrojnym podziemiem

Przez zbrojne podziemie przewinęło się prawie sto tysięcy ludzi. Z ich rąk zginęło kilkanaście tysięcy osób związanych z komunistyczną władzą. Ilu zginęło bojowników samego podziemia? Do dziś liczba ta nie jest dokładnie ustalona, a przeszukiwanie archiwów komunistycznego Urzędu Bezpieczeństwa oraz rozkopywanie przywięziennych cmentarzy odkrywa nowe ponure fakty. Zapewne liczba rozstrzelanych, zamęczonych w katowniach UB i bezpowrotnie wywiezionych na Sybir żołnierzy podziemia sięga kilkudziesięciu tysięcy.

Okres walki nowej władzy ze zbrojnym podziemiem, przypadający na lata 1945-1948, nie był wojną domową. Siły były zbyt nierówne. Zjednej strony konspiracyjna siatka i nieliczne leśne oddziały, z drugiej stacjonujące w Polsce jednostki Armii Czerwonej, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (specjalne oddziały Ludowego Wojska Polskiego) i UB współpracujący ścisłe z NKWD.

S UPA. Ukraińska Powstańcza Armia walczyła o wolną Ukrainę. Działała na obszarze właściwej Ukrainy oraz na południowo-wschodnich krańcach powojennej Polski. Podczas wojny Ukraińcy mordowali Polaków (za zgodą Niemców) na Podolu i Wołyniu, a po przesu-nięciu granicy Rzeczypospolitej na linię Curzona walczyli z polską władzą na terenie Biesz-czad i wschodnich Beskidów. Walki zakończono w 1947 r. przesiedleniem ludności ruskiej (Ukraińcy, Łemkowie) na ziemie zachodnie przejęte od Niemiec (akcja „Wisła”). Zbrodnie UPA, pacyfikacje dokonane przez polskie wojsko i wreszcie wysiedlenie dodatkowo obcią-żyły trudne dziedzictwo polsko-ukraińskiej przeszłości.

Leave a Reply