Iść na ugodę z zaborcami

-3.Poddawać się nastrojom romantycznym czy na chłodno kalkulować szanse? 4.Popierać elity społeczne, jako nośnik polskości, czy liczyć na patriotyczne przebu-dzenie ludu?

-5.Iść na ugodę z zaborcami (czy szerzej: z niechcianą władzą) czy też nie pozwolić deptać swej godności i stawić opór choćby za cenę tragicznych konsekwencji?

Wreszcie problem najbardziej drażliwy: czy warto z losu własnego narodu czynić naj-ważniejszy problem swojego życia i historii? Może dla człowieka ważniejszy powinien być los indywidualny lub co najwyżej własnej rodziny? Może z władzą nie trzeba koniecznie walczyć tylko dlatego, że jest obca, jeżeli „daje żyć”? Tu wyłania się problem stosunku patriotyzmu do nacjonalizmu. Na ile więc polskie powstania były obroną wyższych wartości, takich jak wolność, postęp kulturowy, społeczny i gospodarczy, a na ile wynikiem nacjo-

Leave a Reply